Maqaalkan hoos ku qoran markii aan akhristay ayaan goor dhaweyd khadka telefoonka ku  wada xidhiidhnay wasiir Xirsi Xaaji Hasan. Waxanan ka warsaday arrimo badan oo la xidhiidha halganka uu ka soo qayb qaatay  iyo  sida uu immiga u arko sheekooyinka kala geddisan ee ay siyaasiyiinta Somaliland uga sheekeeyaan SNM ee ay beelaha darafyada Somaliland aanay jeclaysan ee ka dhex muuqda iwm.

Jawaabta iyo sheekada Xirsi na dhex martay iyo maalinta barrito ah aan wada dhuganno: Immigana waxan idiin sii qaddimayaa qoraal arrintaa la xidhiidha oo laga qoray, isna uu ii sheegay in uu warkaa isagu u sheegay ninka qoray qoraalka hoos ku qoran. 

Hargeysa (Somaliland.Org)-Waa qaybtii labaad ee aynnu ku eegaynnay Waayaha Nololeed ee Wasiirka Madaxtooyada Somaliland, waxaana socda qayb ka mid ah halgankii SNM iyo goob-jooggiisii shakhsi ahaaneed

Wasiir Xirsi oo ka hadlaya qaar ka mid ah hawl-galladii ugu muhiimsanaa ee dhacay muddadii uu SNM ka tirsanaa ayaa yidhi “Runtii hawl-galladu dhammaan muhiim ayay, mid kastaana ka kale kama dhacayn. Laakiin haddiiba aan xuso waxa aan is-leeyahay waxa ugu waxtar badnaa duullaannadii lagula wareegay ama lagu qabsaday Hargeysa, Burco iyo magaalooyinka kale ee Somaliland, marka laga reebo gelistii Burco iyo Hargeysa 1988-kii oo lagu jebiyay faqashta. Markii waddanka la qabsanayay waan joogay waxa ay ahayd wakhti dadku muddo dheer dagaallamayeen, cadaadis culays badanina soo maray oo dhaawac (damage) badanina soo gaadhayoo in la guuleystana loo harraadan yahay. Kolkaa runtii waan xasuustaa maalmihii Burco la soo gelayay ee C/Casiis Cali Barre ka baxayayoo gulufyo miisaan leh ayaa na dhex maray. Waxayna ahaayeen maalmo xusuus badan.”

Marka aan halkaa marayo aan xigto Suaal ay hore Bahda WEEDHSAN MAGAZINE u weydiiyeen Xirsi Cali Xaaji Xasan oo ahayd “Wax aad noo sheegtaa xilligii ay kuugu darnayd?” oo uu kaga war-celiyay “Malaha waxa aan is-leeyahay xilligii kuu darnaa waxa uu ahaa markii taangigu i jiidhay wax yar ka hor 1991-kii markii dalka la soo geli doono. Wuxuu igu jiidhay meel la yidhaahdo Balanbaal (ka tirsan Gobolka Togdheer) oo aannu dagaal kula kulannay ciidamadii Siyaad Barre, toddoba cisho oo isku xigana aannu meeshaas isku hirdiyaynay. Kolkaas waxa aan galay labada taayir ee taangiga dhexdooda gacanta wuu i burburiyay, afka iyo sanka dhiig ayaa iga socday”.

Tibaaxdaas kooban ee aad akhrideen waa kan Wasiir Xirsi oo faahfaahinaya isku-dhacaas dhex maray SNM iyo Kacaankii Milatariga ee dhaawacu ka soo gaadhay, waxaanu hadalkiisa ku bilaabay sidan “Aniga waxa uu dhaawacu igu soo gaadhay meesha la yidhaahdo Balanbaal intii aan waddanku xoroobin. Ayaamahaas waxa ay ciidamada Siyaad Barre qorsheynayeen in ay weeraraan xaruntii markaas ganacsiga iyo halgankaba halbawlaha u ahayd dhinaca bariga ee Doqorshey. Waxa aan xasuustaa maalmahaas annaga oo u soo qalab-qaadanaynay in aannu Burco galno oo marayna meelaha la yidhaahdo Jaamac Liibaan ama Geeddihaan midkood ayaa naloo sheegay inay ka wareegeen Gunbur-libaax iyo dariiqeeda oo ay ku fool leeyihiin halkii aanu markaas ka nimi. Kaddibna waxaannu ka qalab-qaadannay halkii waxaanay nooga horreeyeen waddadii inta aan gaadhin Balanbaal meel la yidhaahdo Beeli-eedday markay galeen ee ay arkeen ayaannu annaguna xagga shishe ka wareegnay.

Ciidanka Siyaad Barre waa ay naga qalab iyo xoog badnaayeen laakiin Maalin Jimce ah ayaannu xagga hore kaga nimi, inta aan ogahay ee aanan dagaalka ka bixin markii aan dhaawacway oo Jimcihii dambe ahayd toddobadaas cisho maalin walba dagaal-utaagan ayay ahayd. Jimcihii noogu horreeyay ee aannu dagaalka bilawnay runtii way naga awood bateen oo ciidankayaga wax ay laayaan, wax firxada iyo wax ay qabtaan ayay ka dhigeen. Laakiin lagama qoob-qaadin toddobadaas cisho kol jidgooyo loo galo iyo mar meel kale oo bannaan looga wareego dagaalku joogto ayuu ahaa. Jimcahaa dambe ee Taangigu i jiidhay markaannu toddoba cisho oo isku xiga weerar iyo caabbiba wadnay waxa aannu ku duulnay halkii ay deggenaayeen waanan jebinnay iska hor imaadkii koowaad, laakiin waxa aannu meel aannu ka galno aannu weynay Taangiyo ay haysteen, annaga lidka taangigu waa nagu yaraa.

Meesha oo bannaan ahayd markii cabbaar nala eryay ayaan geed ku gabbaday, waxaanu igu jiidhay geedkii aan ku gabbanayay. Markii intaasi dhacday waxa aan xasuustaa oo ila joogay laba nin oo saaxiibbaday ah mid waxa la yidhaahdaa Jaamac Rayte waxaanan filayaa inuu Koonfurta Suudaan joogo, ka kalena waa Maxamed Faarax Guudcadde oo aan filayo inuu miyiga joogo ayaa geedkii iga soo saaray. Kaddibna sidii ayaan fadliga Ilaahay ku samata-baxay”.

La Soco Qaybta Saddexaad haddii Alle idmo

Siciid Maxamuud Gahayr
saedmgahair@hotmail.com

Wadooyinkanka uu Wasiirku xadhiga ka jaray  waxaa iska kaashaday dhismahooda Hay’ada DIA ee Maraykanka ah iyo D/hoose ee magaalada Boorama, halka wadada la dhagaxdhigayna ay Dawladda hoose la kaashan doonaan shacabka Xaafada Sh Cali ee magaalada Borama.

Wasiirka Arrimaha Guduhu  oo ku gudo jira maalintiisii sadexaad socdaal uu ku joogo caasimada G/Awdal ayaa sidoo kale soo kormeeray Dhismayaal cusub oo gacanta lagu hayo, kuwaas oo ay ka mid yahiin Garoonka Kubadda Cagta iyo saldhiga  Ciidanka Booliska loo dhisayo.

Wasiirku wuxuu warbixino ka dhegaystay ku xigeenka gudoomiyaha Gobolka Cabdi Nuur Sugaal iyo Gudoomiyaha golaha deegaanka ee degmada Boorama Saleebaan Xasan Xaddi.

Sidoo kalana Wasiirka Arimaha gudaha ee Somaliland Maxamed Nuur Carraale  waxa uu maanta kulan la yeeshay madax dhaqameedka Gobolka qaarkiis, shirkaasi oo Albaabadu u xidhnaayeen, balse wararku sheegayaan in uu kala hadlayay sii xoojinta arimaha nabadgelyada ee gobolka Awdal.

Warar kale ayaa sheegaya in kulankaasi uu wasiirku ku sheegay in uu ku yimid qoraalo ay madaxda dhaqanka ee beelo ka mid ah G/Awdal ay ku ogolaanayeen xalinta xariirad uu ku yimid, duqayda ayaa gaashaanka ku dhuftay in aanay oglayn MAG dilkii Xariirad, Isla markaana sii daynta odayada xidhan ay ahayd xal dawlada Somaliland gaadhay, si ay u keenaan ninkii dilka geystay, waxaanay u sheegeen wasiirka in la keeno dambiilihii, wasiirka ayaa isagu ku riixay in xalka arinta go’aan ka keenaan, taasi oo layaab ku noqotay Odayadii, waxaanay u sheegeen in wakhti la siiyo.

Wasiirka oo aan weydiinay in uu tegi doono Xariirad ayaa isagu ka gaabsaday suaashaas iyo kuwo kalaba.

Awdalpress

Axmad Rayaale waxa uu sheegay in wali ay dalka banaanbaxyo ay ku diidan yihiin doorashadaasi ay ka wadaan , isaga oo sidoo kale cambaareeyay xariga Madaxweyne Ismaaciil Cumar gale uu kula kacay Culumo iyo Mas’uuliyiin ka tirsan Mucaaradka, taasi oo uu sheegay in lagu caburinayo aragtida dadka.

Axmed Rayaale oo ka mid ah Mucaaradka Jabuuti Ayaa been abuur ku tilmaamay war horay uga soo baxay Madaxweyne Jabuuti oo ah in shaqsiyaad fara ku tiris ah ay qaska wadaan dalka iyaga oo muran galinaya doorashadii barlamanka, waxaana uu Axmed Rayaale xusay in tani uu Ismaaciil ku doonayo in xukunka kusii dhagnaado.

Doorashadii barlamanka dalka Jabuuti ayaa waxaa jiray in ay kasoo horjeesteen Madaxda Xisbiyada la tartamayay midka talada haya kuwaasi oo ku doodaya in doorashada la musuq maasuqay kadib markii kuraasta ugu badan ee barlamanka uu helay Xisbiga Ismaaciil Cumar Geelle.

Star

Machadkaasi oo ku takhasussa caafimaadka xoolaha iyo daryeelkooda, waxa magaalada Sheekh ee Somaliland ka bilaabay Ururka Midowga Afrika toban sanadood ka hor, hasse ahaatee haatan waxa loo qorshaynayaa in uu noqdo machad xarun u ah dalalka gobolka oo dhan.

Iyadoo haatan loo qoondeeyey qaybtii saddexaad ee dhaqaalaha taageerada ah ee la siiyo machadkaasi oo ilaa 3 miyan oo lacagta Euro ah, Ururka Midowga Yurub waxa uu xaqiijin doonaa in horumarinta waxbarashada machadkaasi iyo wareejintiisa maamulkuba ay u dhacdo si habsami ah.

ka mid ah ujeeddooyinka loo socdo in kor loo qaado barnaamijka waxbarasho ee machadka oo la gaadhsiiyo ilaa heer jaamicadeed, isla markaasina lagu xidho machadyada kale ee ku yaalla dalalka kale gobolka.

BBC

VOA

Muddadii uu howlgalka socday, ciidanka ayaa isku gadaamay xaafadaha ay ka kooban tahay degmada Madiina.

Howlgalka waxaa lagu qabqabtay dhallinyaro badan oo ku nool degmada, kuwaas oo lagu sameeyay baaritaan lagu ogaanayo inay xiriir la leeyihiin kooxda al-Shabaab.

Ciidamada AMISOM iyo kuwa dowladda ayaa in dhowaaleba labo jibbaaray howlgallada lagu adkeynayo ammaanka caasimadda Soomaaliya ee Muqdisho kaddib markii ay kordheen falalka ka dhanka ah ammaan darrada ee inta badan ay gaysato kooxda al-Shabaab ee dagaalka kula jirta dowladda Soomaaliya iyo ciidanka AMISOM.

RBK

Dabaal degyo lagu xusayo 50 sano guurada ururkan Midnimada Africa ayaa si weyn looga dareemayaa jidadka magaalada Addis Ababa oo ah xarunta ururka, waxaana xafladda ugu weyn ee xuska oo maanta dhaceysa ka qeybgalaya in ka badan 100 madaxweyne.

Hogaamiyaasha Midowga afrika ayaa sheegay in ay dhaliilsanyihin hananaka maxkamada oo ay sheegeen in ay uu yahay mid sida muuqata loo sameyyay oo kaliyay qaarada afrikada,iyadoo dambiyo lamid ah kuwa afrika ay ka dhacaan meelo ay kamid yihin maraykanka iyo Urub hadana aysan waxtalaabo ah kaqaadin sida ay hadalka u dhigeen.

Dhinaca kale waxaa markii ugu horayay si waji ka waji ah isku hor fariistay diblomaasi sare oo maraykanakan ah kaasi oo lagu magacaabo Jon kerry iyo Madaxweynaha dalkani kenya Kenya UHuru Kenyatta ,iyagoo ku kulmay ADis Ababa.

Horay ayaa isla dublumaasi kale oo ka tirsan dowlada maraykanka ku sheegya in hadii la doorto Uhuru kenyatta iyo Wilyam Ruto in ay tahay qacabad loga baahanyahay in kenyaan ah ay ka fiirsadaan.

Waxaa loo arkaa in  fursado ay ka jiraan dhinacyada macdan qodinta, baadhitaanka saliidda, bangiyada, biyaha, cunto helida, hoteelada iyo dhismaha guud gudaha soomaaliya.

Star

Codsigan oo kenya Gudbisay ayaa xalay waxaa ansixiyay wasiiro arimo dibadeedyada midowga afrika, qorshan ayaa ah mid Maxkamada ICC-da loga dalbanayo in kiisaska ka dhan ah Madaxweyne UHURU iyo ku xigeenkiisa Wilm Ruto dib keyna logu celiyo laguna wareejiyo maxkamad Maxali ah.

Hogaamiyaasha Midowga afrika ayaa sheegay in ay dhaliilsanyihin hananka maxkamada oo ay sheegeen in ay uu yahay mid sida muuqata loo sameyyay oo kaliyay qaarada afrikada,iyadoo dambiyo lamid ah kuwa afrika ay ka dhacaan meelo ay kamid yihin maraykanka iyo Urub hadana aysan waxtalaabo ah kaqaadin sida ay hadalka u dhigeen.

Dhinaca kale waxaa markii ugu horayay si waji ka waji ah isku hor fariistay diblomaasi sare oo maraykanakan ah kaasi oo lagu magacaabo Jon kerry iyo Madaxweynaha dalkani kenya Kenya UHuru Kenyatta ,iyagoo ku kulmay ADis Ababa.

Horay ayaa isla dublumaasi kale oo ka tirsan dowlada maraykanka ku sheegya in hadii la doorto Uhuru kenyatta iyo Wilyam Ruto in ay tahay qacabad loga baahanyahay in kenyaan ah ay ka fiirsadaan.

Waxaa loo arkaa in  fursado ay ka jiraan dhinacyada macdan qodinta, baadhitaanka saliidda, bangiyada, biyaha, cunto helida, hoteelada iyo dhismaha guud gudaha soomaaliya.

Star

Wasaradu waxa ay tilmaantay in shaqalihi howlahaasi ka fulin lahaa Somalia diyaar garowgii ugu danbeeeyay ay ku jiraan.

Hadalka wasarada dhismaha iyo degaamenta wadanka Iraq ayaa lagu sheegay in ay timid kadib markii golaha wasiirada wadankaaasi ay bixiyen amarka ku aadan in lacagta qiimahedu gaarayo 15-ka million ee dolarka maraykanka mashruuc dhanka dhismaha loogu sameeyo Somalia.

Iraq waxa ay kamid tahay dowladaha xiligaan doonaya in ay wax ka dhisaan dalka uu burburiyay dagaaladii sukeeye ee dalka ka dhacay.

Madaxweynaha waxa uu sheegay in dowladdu ay diyaar u tahay sidii xal waara loogu heli lahaa arrinta Kismaayo.

Waxa uu sheegay in mar hore ay habbooneyd in ergooyinkii shirka Kismaayo ay maqlaan baaqyadii isdaba joogga ahaa ee ku wajahnaa in shirkaasi uu noqdo mid waafaqsan dastuurka, dowladduna ay hoggaamiso iyo in Soomaalida deegaanku ay ka wada qeyb-galaan shirka.

Magaalada Kismaayo ee xarunta gobolka Jubbada Hoose ayaa dhowaan lagaga dhawaaqay maamulka Jubbaland ee uu madaxweynaha ka yahay Axmed Madoobe, balse dowladdu ayaa rumeysan in uusan ku dhisneyn sharciga waafaqsan dastuurka dalka.

RBK